> Naar alle nieuwsberichten

De juiste voeding lucht op (COPD)

28 september 2016 | ndn | Longziekten behoren wereldwijd tot de meest voorkomende aandoeningen. Er zijn enkele natuurlijke (voedings)remedies voor deze aandoening. Mensen met een antioxidantrijk dieet blijken een duidelijk betere longfunctie te hebben. We zetten de diverse adviezen op een rijtje voor u.

Een dieet dat rijk is aan groenten en fruit leidt tot een duidelijk hogere inname van antioxidanten en betere longfunctie. Dit blijkt uit een gerandomiseerd wetenschappelijk onderzoek [1]. In totaal kregen 120 personen met COPD gedurende drie jaar wel of geen dieetadvies. Vervolgens werden de effecten op de longfunctie bepaald.

Hieruit bleek dat de groep met een antioxidantrijk dieet gedurende het onderzoek een significant betere longfunctie had. Ook na correctie voor andere risicofactoren bleef een duidelijk betere longfunctie zichtbaar. De onderzoekers geven aan dat een dieetadvies met meer groente en fruit een onderdeel kan vormen van de behandeling van COPD.
Voeding voor de longenOver voeding en COPD schreven wij al eerder artikelen. We vatten in het kort de hoofdlijnen van de voedingsinterventies voor u nog even samen:

- Het Westers voedingspatroon toont een verband aan met een verhoogd risico op COPD. Diëten met veel geraffineerde granen, zuivel, (bewerkte) roodvleesproducten, desserts en frietjes geven meer kans op COPD [3].
- Aanvulling met selenium, magnesium en zink naast gezonde voeding kan grote gezondheidsvoordelen hebben bij COPD [4,5].
- Aanvulling met omega 3-vetzuren heeft een gunstig effect op de behandeling van COPD [6]. Algenoliecapsules geeft minder kans op opboeren dan visoliecapsules.
- Verscheidende onderzoeken laten zien dat tekorten aan vitamine D bij deze aandoening vaak voorkomen. Bij COPD of andere luchtweginfecties kunnen de klachten verergeren, waardoor er weefselbeschadiging kan optreden [7-10].
- Vitamine A is belangrijk voor de gezondheid van de slijmvliezen[11].
- GLA (gamma-linoleenzuur) is een vetzuur dat in hoge concentraties aanwezig is in borage- en teunisbloemolie. Dit vetzuur speelt een belangrijke rol bij het bestrijden van ontstekingen, vooral bij ontstekingen aan de slijmvliezen [12].
- Vitamine E beschermt de longen tegen vrije radicalen en ontstekingen en kan zodoende beschadiging van het longweefsel tegengaan [13].
- NAC (N-acetyl-cysteïne) verhoogt de hoeveelheid glutathion in het lichaam. Extra inname van NAC kan helpen de klachten bij COPD te verminderen [14].
- Biogene aminen staan aan de basis van veel astmatische klachten [2]. Ook IgG voedselreacties kunnen een rol spelen.
Biogene aminen en COPDEen belangrijke stof die aan de basis staat van veel astmatische klachten is het biogeen amine "histamine". Niet alleen kan deze in het lichaam door allergenen worden vrijgemaakt, maar ook kan het voedsel grote hoeveelheden bevatten, of stoffen bevatten die die histamine kan vrijmaken, de zogenaamde histaminevrijmakers (liberators).

Biogene aminen zijn verbindingen [2] in de voeding die o.a. overgevoeligheidsreacties teweeg kunnen brengen. De klachten lijken op voedselallergieën, maar zijn dit niet. Biogene aminen komen in veel voedingsmiddelen voor en worden gedurende de verwerking, de rijping (gisting, fermentatie) en de opslag (bederf) gevormd. Als het voedingsmiddel veel eiwitten bevat zoals vis, maar ook noten en zaden, dan kunnen er grote hoeveelheden biogene aminen worden gevormd.

De klachten die kunnen ontstaan worden in de medische wereld pseudo-allergieën of PAR's genoemd. Bij de pseudo-allergieën treedt een overgevoeligheidsreactie op voor biogene aminen, bijvoorbeeld voor histamine uit bepaalde voedingsmiddelen.

Histaminevoorraden liggen in het lichaam opgeslagen in de mestcellen. Bij bepaalde mensen met een erfelijke aanleg voor een allergie zijn deze mestcellen veel minder stabiel dan normaal, waardoor ze te snel histamine vrijmaken.
Instabiliteit van de mestcellenDe instabiliteit van de mestcellen wordt door zogenaamde histaminevrijmakers (liberatoren) beïnvloed. Deze verbindingen zitten vaak gewoon in de voeding. Enzymen zorgen in het lichaam voor de afbraak van biogene aminen. Grote hoeveelheden biogene aminen kunnen deze enzymen echter niet aan.

Klachten ontstaan wanneer het gehalte aan biogene aminen te hoog wordt. Dit kan door bijvoorbeeld alcohol, nicotine, medicijnen, chronische stress, verteringsstoornissen en leveromzettingsproblemen (methyleringsstoornis).

Bepaalde medicijnen remmen de afbraak van biogene aminen doordat zij de werking van de enzymen mono- en diamine-oxadase volledig remmen. Daardoor worden de aminen in het maag-darmkanaal niet afgebroken met als gevolg dat ze in het lichaam terechtkomen. Ook in het lichaam worden ze nauwelijks afgebroken waardoor ze zich ophopen en klachten veroorzaken. De opname uit de voeding hoeft dan maar gering te zijn om klachten te veroorzaken.

Bij sommige mensen komt het voor dat genoemde enzymen in het maag-darmkanaal ontbreken door een genetisch defect of nauwelijks werkzaam zijn. Deze mensen kunnen maar weinig biogene aminen verdragen. Een hypothese is dat één van de enzymen uit het terugkoppelmechanisme (delta-6-desaturase) door o.a. additieven en kleurstoffen kan worden geblokkeerd.

Naast benauwdheid, gaan histaminereacties ook vaak gepaard met: rood aanlopen van het gezicht (flush), opvliegers, gevoel van inwendige hitte, gevolgd door zware kloppende hoofdpijn. Verder treden er hartkloppingen op en krachtige onregelmatige samentrekkingen van het hart, duizeligheid, flauwtes, jeuk, branderig gevoel van de mond en keel, snelle maar zwakke pols, problemen met het slikken, gevoelsstoornissen en een jeukende uitslag in gezicht en nek.

Histaminevrijmakers zijn verbindingen die de instabiliteit van de mestcellen beïnvloeden en er histamine uit vrijmaken en in omloop brengen. Het teveel aan histamine dat zo in omloop komt, brengt het lichaam uit balans en leidt tot pseudo-allergische verschijnselen.

Medicijnen die histamine vrijmaken zijn o.a.: morfine, diazepoxine, codeïne, sommige infuusvloeistoffen, röntgencontrastvloeistof, barbituraten en tubocurarine.
Risico op astma bij tieners verhoogd door fastfoodFastfood kan de oorzaak zijn van astma. Kinderen die wekelijks drie maal of vaker fastfood als hamburgers eten, verhogen hun risico op ernstige astma met 39 procent en jongere kinderen met 27 procent [15].

Fastfood heeft een hoog gehalte aan verzadigde vetten en transvetten, die het immuunsysteem aantasten, aldus de onderzoekers van de International Study of Asthma and Allergies in Childhood (ISAAC).

Fruit heeft een beschermend effect. Kinderen die meer fruit eten, lopen minder risico. Fruit is rijk aan antioxidanten, die een gezond functioneren van het immuunsysteem bevorderen.

De conclusies zijn gebaseerd op een onderzoek onder 319.000 tieners en 181.000 zesjarigen uit 51 landen. De ziekten die zij hadden en de ernst daarvan werden in relatie gebracht met hun voedingspatroon. De duidelijkste samenhang bestond tussen fastfood en aandoeningen die samenhingen met het afweersysteem, waaronder astma.
Beweging vermindert kans op astma-aanvalEen halfuur beweging per dag kan astma-aanvallen voorkomen. Uit onderzoek [16-17] blijkt dat astmatici die dagelijks lichte beweging hebben, zoals wandelen, fietsen, Yoga of Tai chi, bijna drie keer minder kans hebben op een aanval dan inactieve astmapatiënten.

Men raadt astmatici vaak af zich in te spannen, omdat gedacht wordt dat inspanning kortademigheid veroorzaakt en aanvallen uitlokt. Onderzoek toont aan dat beweging geen aanval veroorzaakt, mits men vooraf medicatie gebruikt en achteraf uitrust.

De activiteit moet niet te veel inspanning vergen. Elke, dagelijks gedurende een halfuur uitgevoerde, lichte activiteit is voldoende, en kan de kans op een aanval met tweeënhalf keer doen afnemen.

Onderzoekers van de Canadese Concordia Universiteit onderzochten deze strategie bij 643 astmapatiënten, van wie er 245 zeiden geen lichamelijke activiteiten te ondernemen [16-17].
Meditatie en Yoga verlaagt ontsteking Mindfulnessmeditatie kan chronische ontsteking binnen de perken houden. Die speelt vaak een sleutelrol bij astma. Meditatie die de aandacht richt op de ademhaling, lichaamssensaties en gedachten, is effectief om ontsteking door psychologische stress te verminderen.

Het kan een doeltreffend alternatief zijn voor degenen bij wie medicatie niet helpt, aldus de onderzoekers van de universiteit van Wisconsin-Madison [18]. In onderzoek werd meditatie vergeleken met andere stressverlagende technieken. Uit een test bleek dat elke benadering (waaronder ook muziektherapie) stressverminderend werkt. De meditatie bleek zeer effectief om zijn ontstekingsremmende effectiviteit.

Een stressreactie verloopt via twee verschillende wegen: de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as en het autonome zenuwstelsel. Activatie van de bijnieren leidt tot productie van cortisol. In hoge concentraties is cortisol ontstekingsremmend. Bij lagere concentraties werkt het echter ontstekingsbevorderend: zo kan het de productie van de cytokinen (een molecuul dat een rol speelt in de immuunafweer) IL-6 en TNF-alfa stimuleren.

Bij een chronische psychische stress wordt een verhoogde concentratie CRP gevonden, wat duidt op een chronische ontstekingsreactie. Adrenaline, afgescheiden door het bijniermerg, kan eveneens de productie van ontstekingsbevorderende stoffen als IL-6, IL-8 verhogen.

Zenuwuiteinden van het autonoom zenuwstelsel hebben direct contact met diverse organen van het immuunsysteem, waaronder het immuunsysteem van de slijmvliezen. Diverse neurotransmitters kunnen de cellen van het immuunsysteem direct beïnvloeden.

Tenslotte leidt degranulatie van mestcellen onder invloed van prikkels uit het lokale zenuwstelsel tot vrijkomen van histamine en cytokines. De hierop volgende reactie van het immuunsysteem leidt tot toename van de ontstekingsreactie. Yoga en meditatie verlagen de hoeveelheid ontstekingsbevorderende stoffen in het bloed [19].
Commentaar Natuur Diëtisten Nederland (NDN)Een goed samengesteld dieet kan de longen verzorgen. Het zoeken naar voeding die reacties geeft (waaronder biogene aminen) en het onderzoeken van nutriëntentekorten kunt u samen met een natuurdiëtist doen. Een voedings- en suppletieadvies (mineralen- en vitaminen aanvullen na bloedonderzoeken) op maat (personalised diet) kan helpen bij COPD [20-21].

Het goed verzorgen van de inwendige mens kan bijdragen aan COPD-vermindering maar ook moet er aandacht zijn voor stoffen die via de lucht, water en huid binnendringen. Neem bijvoorbeeld zeep, tandpasta en andere verzorgingsproducten die dagelijks worden gebruikt.

Deze verzorgingsproducten kunnen ons meer allergisch maken en ons vatbaarder maken voor ziekten als astma. De antibacteriële werking en de conserveringsmiddelen van deze producten tasten het immuunsysteem aan, waardoor we vaker allergie voor omgevingsfactoren en voedingsstoffen ontwikkelen.

Onderzoekers hebben ontdekt [22] dat kinderen met een hoog gehalte triclosan, een antibacterieel middel dat in veel verzorgingsproducten zoals tandpasta wordt toegepast, ook veel IgE-antilichamen in hun bloed hadden. IgE-antilichamen worden aangemaakt als reactie op allergenen. Een soortgelijke reactie is gevonden bij kinderen met een hoog gehalte parabenen; conserveermiddelen die vaak in cosmetica zitten.

Onder 860 kinderen in de leeftijd van zes tot achttien jaar constateerden onderzoekers van het Johns Hopkins Childrens’ Center in Baltimore, dat kinderen met het hoogste gehalte triclosan in de urine bijna twee keer zoveel risico liepen op allergie als kinderen met het laagste gehalte.

Tot slot wijzen wij nog op de homeopathie als complementaire behandeling bij COPD. Homeopathie heeft in Zwitserland dezelfde status gekregen van de ziektekostenverzekering als conventionele geneeskunde. Ook andere alternatieven, waaronder kruidengeneeskunde, acupunctuur en traditionele Chinese geneeskunde, zijn daar officieel erkend.

Deze aanvullende behandelingen worden met ingang van 2017 gelijkgesteld aan conventionele geneeskunde in de verplichte Zwitserse zorgverzekering. Nu maar hopen dat dit complementaire model in Nederland binnenkort ook hand in hand kan gaan met de reguliere geneeskunde.

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiëtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.