> Naar alle nieuwsberichten

Fibromyalgie: testen om te komen tot een dieet op maat

24 februari 2016 | ndn | Ondanks dat veel nog niet duidelijk is over de oorzaak van fibromyalgie is er in de praktijk al wel de nodige ervaring opgedaan met de positieve effecten van het gebruik van een aangepaste voeding en het gebruik van voedingssupplementen. Welke voedingsmaatregelen en voedingssupplementen effectief zijn hangt af van heel veel factoren en is dus per persoon heel verschillend. Testen kunnen meer aanwijzingen geven welke individuele aanpassingen gemaakt dienen te worden.

Fibromyalgie is een vorm van reuma die niet de gewrichten treft, maar de spieren en het bindweefsel. De Griekse benaming voor deze aandoening is samengetrokken uit de woorden ‘fibro’ dat staat voor bindweefsel, ‘myo’ dat vertaald kan worden als spier en ‘algie’ dat duidt op pijn. De Nederlandse benaming voor deze ziekte is ‘weke-delen-reuma’ of ‘spierreuma’. Fibromyalgie komt voor bij 2% van de volwassen tussen 20 en 60 jaar. Vrouwen hebben tien keer vaker last van deze aandoening dan mannen.  Wat zijn de klachten?Deze aandoening gaat gepaard met chronische pijn en stijfheid verspreid over het lichaam. De meest gevoelige plekken zijn aanwezig in de nek, heupen, schouders en handen. De pijn straalt uit naar de spieren in het hele lichaam. Patiënten hebben ook  last van spijsverteringsklachten, huidklachten, eczeem, droge ogen en droge mond.

Daarnaast gaat fibromyalgie gepaard met een tintelend of branderig gevoel in de ledematen. De klachten zijn ’s morgens meestal het hevigst. Daarnaast wordt er bij veel patiënten een afwijking in het slaappatroon geconstateerd. Door het ontbreken van een goede nachtrust raken ze oververmoeid. Dit kan leiden tot chronisch energiegebrek en uitputting.
Wat is de oorzaak van fibromyalgie?De precieze oorzaak van fibromyalgie is door de medische wetenschappers nog niet achterhaald. De patiënten hebben meestal een gezond uiterlijk, een normale bloedspiegel en onderzoek toont geen afwijkingen in de spieren of het bindweefsel aan.

Inmiddels wordt al 40 jaar onderzoek gedaan naar de oorzaak van fibromyalgie. De ziekte is echter zo complex, dat wetenschappers niet precies weten waar ze naar moeten zoeken. Daarom worden deze onderzoeksprogramma’s zeer breed opgezet. Daarbij concentreert men zich vooral op de verschillen tussen patiënten die lijden aan fibromyalgie en gezonde mensen.
Wat weet men inmiddels wél over fibromyalgie?Het belangrijkste verschil met gezonde mensen is, dat patiënten met fibromyalgie niet in staat zijn om in een diepe slaap te raken. De deltagolven die zorgen voor dit slaapstadium worden verstoord door de alfagolven. En deze golven zorgen voor een wakende toestand. Door chronisch slaapgebrek worden er onvoldoende groeihormonen aangemaakt voor het herstel en onderhoud van het spierweefsel en bindweefsel.

Daardoor zou de pijn en stijfheid veroorzaakt kunnen worden. Het chronische slaapgebrek ontstaat volgens onderzoek door afwijkingen in neurotransmitters zoals endorfine, serotonine en dopamine. Dit zijn stofjes die in de hersenen worden aangemaakt en die het lichaam vertellen wat ze moeten doen. Bij patiënten met fibromyalgie is er sprake van een abnormale productie van deze neurotransmitters. Dit leidt niet alleen tot een afwijkend slaappatroon, maar verandert ook de manier waarop het lichaam de pijn beheerst.

Serotonine urinetest

Serotonine urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 46,95
Koop deze test op Yours-Healthcare.nl
Wetenschappelijk onderzoek toont verder aan, dat de oorzaak van fibromyalgie kan worden teruggevoerd op het disfunctioneren van het zenuwstelsel. Dus het immuunsysteem zou geen rol spelen bij deze aandoening. Maar er is nog heel veel onderzoek nodig om op basis van al deze aanknopingspunten de precieze oorzaak van fibromyalgie vast te kunnen stellen, een vorm van reuma die niet de gewrichten treft, maar de spieren en het bindweefsel.
Voeding en fibromyalgieOndanks dat veel nog niet duidelijk is over de oorzaak van fibromyalgie is er in de praktijk al wel de nodige ervaring opgedaan met de positieve effecten van het gebruik van een aangepaste voeding en het gebruik van voedingssupplementen.

Welke voedingsmaatregelen en voedingssupplementen effectief zijn hangt af van heel veel factoren en is dus per persoon heel verschillend. Diverse testen kunnen meer aanwijzingen geven over welke individuele aanpassingen gemaakt dienen te worden.

Door middel van onderzoek kan worden vastgesteld welke voedingsmaatregelen bij u effectief kunnen zijn om de klachten te verminderen. Hieronder vindt u een opsomming van onderzoeksmogelijkheden die zinvol zijn bij fibromyalgie.
Darmflora- en slijmvliezenonderzoekVerstoring van de darmflora en darmslijmvliesbarrièrefunctie kan leiden tot opvlamming van de gewrichtsontstekingen, spierklachten en pijn. Uit onderzoek [1] blijkt dat bij 90-100% van alle mensen met fibromyalgie een dunne darmdysbiose (verstoring darmflora, SIBO) voorkomt. De ernst van de klachten bleek daarbij samen te hangen met de mate van bacteriële overgroei.
Tryptofaan en serotonineBepaalde schadelijke darmbacteriën, zoals de E. coli, Proteus vulgaris en bacteroïden produceren tryptofanase, een enzym dat tryptofaan afbreekt. Hierdoor is er minder tryptofaan beschikbaar en kunnen er tekorten ontstaan aan serotonine en melatonine. Deze hormonen spelen een belangrijke rol bij het verminderen van angst en depressie, pijnstilling en regulatie van het slaap-waakritme.

Bij mensen met fibromyalgie zijn lagere spiegels van zowel tryptofaan, serotonine als melatonine (tot 31% minder) vastgesteld  dan bij gezonde personen [2,3,4].
Aan te bevelen onderzoeken zijn:Indicaan/skatol urinetest (meting trypfofaanetende bacteriën) of Medivere Organix-depressie urinetest en Medivere Gezondheidscheck darm ontlastingsonderzoek. De  kosten van genoemde testen worden niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Organix-dysbiose urinetest

Organix-dysbiose urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 95,95
Koop deze test op Yours-Healthcare.nl

Gezondheidscheck darm ontlastingstest

Gezondheidscheck darm ontlastingtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 139,95
Koop deze test op Yours-Healthcare.nl Relatie darmflora en ontstekingenIn de darmwand bevinden zich zogenaamde L-cellen, die o.a. de eiwitten GLP-1 en GLP-2 vormen. GLP staat voor Glucagon-Like Peptide. Een gezonde darmflora stimuleert de vorming en activiteit van L-cellen en daarmee dus de vorming en afgifte van GLP-1 en GLP-2. GLP-2 verbetert de barrièrefunctie van het darmslijmvlies, waardoor wordt voorkomen dat ontstekingsbevorderende stoffen de darmwand kunnen passeren (denk o.a. aan LPS zie hieronder). De werking van beide stoffen is van groot belang in de strijd tegen ontstekingsreacties [5]

Te veel vetgebruik is een belasting van de spijsvertering. Ook goede vetten (olijfoliekuren) kunnen een belasting voor de vertering zijn. Wat binnenkomt, moet tenslotte allemaal verwerkt worden. Het lichaam moet extra gal en pancreassap aanmaken om de hoeveelheid vet weg te werken. Lukt dit onvoldoende, dan blijven er vetresten in de dikke darm achter. Deze vetten worden door dikke darmbacteriën (zoals de Clostridium) omgezet in gifstoffen (LPS: lipopolysacchariden).

Deze gifstoffen tasten het darmslijmvlies aan, waardoor de weerstand en opnamecapaciteit van nutriënten daalt. Een vetrijke maaltijd zorgt ook voor een tragere maagontlediging. Gaat dit te traag, dan geeft dit veel ongemak zoals opgeblazen gevoel, oprispingen en ontlastingsproblemen zoals brijachtige ontlasting of juist verstopping.

Verschillende voedingsfactoren zijn geïdentificeerd als risicofactoren voor het optreden van laaggradige ontstekingsreacties, waaronder overmatig vetgebruik en de toename van lipopolysacchariden(LPS).
Lipopolysacchariden (LPS)Stoffen die zeer effectief zijn in het opwekken van ontstekingsreacties zijn dus deze lipopolysacchariden (LPS). Dit zijn bestanddelen van de celwand van Gram-negatieve bacteriën, die vrijkomen wanneer deze micro-organismen afsterven. LPS verspreidt zich via het bloed door het gehele lichaam, en kan daarom op tal van plaatsen macrofagen in de weefsels stimuleren tot de productie van ontstekingsbevorderende stoffen, met als gevolg een chronische laaggradige ontstekingsreactie.

Meer Gram-negatieve soorten betekent meer LPS in de darminhoud, en daarmee meer kans op laaggradige ontstekingsreacties. Tegelijkertijd zorgt een verhoogde inname van vet voor meer opname van LPS in het lichaam.

Daarnaast geeft een hoge vetinname een belasting aan de gal/lever en het lipase(vetsplitsend enzym) van de pancreas. Een goede darmflora door een evenwichtige voeding, zal leiden tot een verminderde doorlaatbaarheid van het darmslijmvlies, waardoor ook minder blootstelling van het lichaam aan LPS zal optreden, wat ook weer leidt tot minder ontstekingsreacties.
Vitamines- en mineralenonderzoekVoor een goede energievoorziening van de spieren en het wegvangen van ontstekingen en oxidatieve stress zijn de volgende vitamines en mineralen van belang:
- Vitamine B1, B6, B12, foliumzuur, homocysteïne (marker vitamine B- status)
- Ferritine (ijzervoorraad), zink, selenium
- Vitamine D, vitamine E

Bij fibromyalgie komen regelmatig tekorten voor aan ijzer, vitamine B12 en vitamine D. Vitamine D speelt een rol bij het reguleren van de immuniteit en ontstekingsprocessen. Ook bij laaggradige ontstekingsreacties lijkt deze vitamine een belangrijke rol te kunnen spelen.

Lage vitamine D-spiegels gaan gepaard met hogere hoeveelheden CRP in het bloed en toediening van extra vitamine D laat de concentratie CRP dalen..

Een van de nieuwste ontdekkingen op dit gebied is het feit dat vitamine D in staat is om de vorming van ontstekingsbevorderende stoffen door witte bloedcellen door blootstelling aan LPS, te verminderen. Een standaard dosering van 2000 IU (50 µg) per dag zal voor veel mensen voldoende zijn, maar controle van de vitamine D-status middels bloedonderzoek is aanbevelenswaardig [6-11].

De genoemde onderzoeken zijn via  artsenlaboratoria (waaronder Starlet) aan te vragen, via uw huisarts (vergoed) of via de natuurdiëtist (niet vergoed). De kosten gaan af van het verplicht eigen risico. Niet alle verzekeraars vergoeden aanvragen via de diëtist. Vraag dit na bij uw zorgverzekeraar.
Overige nutriëntenonderzoekVoor een goede energievoorziening van de spieren en het wegvangen van ontstekingen zijn daarnaast de volgende andere nutriënten van belang: Carnitine en Co-enzym Q10. Deze waardes zijn te onderzoeken via bloedonderzoek bij particuliere laboratoria waaronder Pro Health of Europees Laboratorium voor Nutriënten (ELN). De kosten worden niet vergoed.

Co-Enzym Q10 bloedtest

Co-Enzym Q10 bloedtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 29,95
Koop deze test op Yours-Healtcare.nl
Een mogelijke oorzaak van de  chronisch vermoeidheid bij fibromyalgie ligt bij de energieproductie in de cel. De voedingsstof Carnitine speelt een belangrijke rol in de energieproductie en wordt door het lichaam zelf aangemaakt.

Stephanie Reuter en Allan Evans, twee Australische onderzoekers[12], ontdekten dat mensen met een chronische vermoeidheid veel lagere concentratie aan (acetyl)carnitine hebben dan gezonde mensen.

Mogelijk zijn deze verlaagde concentraties te wijten aan een slecht werkend enzym.

De onderzoekers hopen daarom dat L-carnitine samen met omega-3-vetzuren de symptomen van vermoeidheid kunnen verlichten.

Acetyl-L-carnitine (ALCAR) is de geacetyleerde vorm van (L-)carnitine, dat in voeding vooral voorkomt in (rood) vlees en in veel mindere mate in plantaardige voedingsmiddelen zoals noten, zaden, peulvruchten, granen en groenten. In de lever, nieren en hersenen kan carnitine gesynthetiseerd worden uit de aminozuren lysine en methionine, met vitamine C als cofactor.

Carnitine kan in ALCAR worden omgezet en vice versa. Carnitine en ALCAR zijn semi-essentiële aminozuren: onder bepaalde omstandigheden is de endogene synthese onvoldoende om in de behoefte te voorzien. Zo neemt de endogene synthese van carnitine en ALCAR geleidelijk af met het ouder worden, waardoor de carnitinevoorziening geleidelijk daalt als de inname van carnitines uit voeding (en voedingssupplementen) niet wordt verhoogd.

Het aminozuur zorgt voor het transport van (vrije) langeketen vetzuren langs de membraan van mitochondriën (de energie producerende organellen in cellen) ten behoeve van de energieproductie door vetzuuroxidatie. Naast het bevorderen van de vetverbranding beschermt ALCAR de mitochondriën tegen vrije radicalen en schadelijke stofwisselingsproducten en stimuleert ALCAR de synthese van eiwitten en membraanfosfolipiden.
Onderzoek naar IgG gemedieerde voedselovergevoelighedenBij fibromyalgie komen regelmatig IgG medieerde voedselovergevoeligheden voor die de darmwandpermeabiliteit verhogen en ontstekingsreacties aanwakkeren en hiermee de pijn versterken. Het meest voorkomend zijn overgevoeligheden voor gluten, tarwe, melkproducten, eieren, noten, pinda en soja.

IgG gemedieerde voedselovergevoeligheden zijn op te sporen met een bloedtest:
de ImuPro voedselscreening via  laboratorium Pro Health. De kosten worden niet vergoed. Ook zijn testen mogelijk via Medivere IgG bloedtesten.

Allergo-Screen IgG bloedtest

Allergo-Screen IgG bloedtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 87,95
Koop deze test op Yours-Healtcare.nl
Met nieuwe technieken is het mogelijk de IgG voedselovergevoeligheden in het lichaam voldoende gericht te bepalen om op basis daarvan goed bijsturend voedingsadvies te kunnen geven. Onderzoek in diverse landen heeft laten zien, dat hierdoor verbetering ontstaat van veel chronische ziekten. Voeding is elke dag een terugkerend genoegen, maar foute voeding is een dagelijks terugkerende belasting.

Veel chronische ziekten zijn te verklaren op basis van verstoorde immuunreacties.

Het lichaam reageert op bepaalde voedingsstoffen zodanig, dat het functioneren van het lichaam zelf verstoord raakt. Het gaat  hier vooral om cellulaire processen, die met de spijsvertering zijn verbonden. Soms worden voedingsstoffen niet herkend. Dat leidt tot een lichaamsreactie waardoor de lichaamssamenhang wordt verbroken.

In de darmwand kan dit leiden tot ontsteking, waardoor de darmwand ‘lek’ wordt voor vreemde stoffen (lekkende darm syndroom). Daardoor komen deze vreemde stoffen het lichaam binnen ‘stromen’, met een ontsteking als gevolg.
Essentiële vetzurenonderzoekVoldoende inname van essentiële vetzuren (vooral omega 3 en GLA) kunnen de ontstekingsreactie helpen verminderen. De behoefte aan essentiële vetzuren kan worden vastgesteld door middel van een bloedtest essentiële vetzuren via particuliere labs. De kosten hiervan worden niet vergoed.
Er zijn 2 mogelijkheden:• Een eenvoudig onderzoek: een vingerprik HS Omega-3. Bloedafname kan thuis plaats vinden.
• Een zeer uitgebreid onderzoek: essentiële vetzurentest via Pro Health of Europees Laboratorium voor Nutrienten (ELN). De kosten worden niet vergoed. Bloedafname gebeurt bij een prikpunt bij u in de buurt. Testen van het ELN en Prohealth gaan met een aanvraag van natuurarts en/of natuurdietist.

Interventiestudies lieten positieve effecten zien van een dieet rijk aan het plantaardige omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur (ALA). Een dergelijk dieet leidde tot een duidelijke daling van de concentraties van CRP en andere markers voor ontstekingsreacties in het bloed [13, 14].
Oxidatieve stress en NitrostressBij fibromyalgia ontstaan de klachten meestal na het doormaken van een stressfactor, zoals een virale of bacteriële infectie, lichamelijk trauma (operatie, auto-ongeluk, val), ernstige geestelijke stress of een auto-immuunziekte. Het lichaam maakt als reactie op deze stressfactor(en) reactieve zuurstofverbindingen en-of stikstofverbindingen aan. Dit veroorzaakt oxidatieve stress dan wel nitrostress.

Een verhoogd niveau van oxidatieve stress beschadigt de mitochondriën (energiefabriekjes) in de spieren, waardoor ze minder energie kunnen produceren. Door een tekort aan energie verzuren de spieren, wat pijn en stijfheid tot gevolg heeft.

Bij nitrostress worden er te veel stikstofverbindingen geproduceerd. Deze verbindingen verhogen de oxidatieve stress met beschadiging van de mitochondriën tot gevolg. Daarnaast activeren ze de NMDA-receptor van zenuwcellen. Hierdoor kunnen er klachten ontstaan zoals verhoogde pijngevoeligheid, zenuwpijn, onrust, concentratieproblemen, verhoogde stressgevoeligheid, slaapproblemen, restless-legs en overgevoeligheid voor prikkels in het algemeen (geluid, licht, geuren, stress, elektromagnetische straling etc.).

De mate van oxidatieve stress en nitrostress bepaalt de behoefte aan medicinale hoeveelheden antioxidanten en nitrostressverlagers, zoals Q10, carnitine, magnesium, zink, selenium, vitamine B12, C en E.
Uw behoefte aan deze voedingsstoffen is vast te stellen aan de hand van de volgende tests:• Oxidatieve stresstest urine via Medivere. (Testkit voor thuisafname).
• Nitrostress urinetest via Medivere (Testkit voor thuisafname).
De kosten van beide testen worden niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Oxidatieve stress urinetest

Oxidatieve stress urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 47,95
Koop deze test op Yours-Healthcare.nl

Nitrostress (NO’s) urinetest

Nitrostress (NO’s) urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 92,95
Koop deze test op Yours-Healthcare.nl
Commentaar NDNOm een indruk te krijgen van uw voedingsconditie -officieel voedingsstatus genoemd- kunt u gebruik maken van diverse onderzoeksmethoden. U kunt namelijk gezond eten, maar als uw verbruik hoger is dan wat u eet, of als uw lichaam niet goed genoeg de bouwstoffen uit het eten kan halen, ontstaat er toch een tekort.

Aanvullend onderzoek gericht op de voedingsstatus geeft een orthomoleculair klinisch werkende natuurdiëtist mogelijkheden om uw conditie te verbeteren. Aan de hand van laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat (individueel) te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.
Tanja Visser en Marijke de Waal Malefijt Natuurdiëtisten; www.energieherstelplan.nl

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiëtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.