> Naar alle nieuwsberichten

Deel 4: Voedingstoffen bij osteoartritis

28 augustus 2014 | ndn | Voedingstherapie bij osteoartritis behelst meer dan alleen zorgen voor voldoende calcium, magnesium en vitamine D3. Osteoartritis heeft onder andere te maken met veroudering, kwaliteit van de voeding, zuur-base-evenwicht, hormoonhuishouding, immuniteit, spijsvertering. Om de bothomeostase te optimaliseren moet er naar verschillende facetten gekeken worden en moet de voeding(stoffen) per persoon worden bepaald. We bespreken in vier delen de diverse voedingstoffen die inzetbaar zijn.

Bij de vorming van een gezonde botmatrix is belangrijk dat het methyleringsproces goed functioneert. Methylering is een belangrijk biochemisch proces in het lichaam waarbij een methylgroep (CH3) wordt overgedragen aan een molecuul. Methylering is fundamenteel voor een constante reparatie van het DNA. Als deze reparatie niet op een adequate manier gebeurt zijn o.a. mutaties in de celdeling het resultaat.
Verhoogde homocysteïne geeft minder gezond botweefselEen verhoogd homocysteïne niveau in het bloed is een teken dat het methyleringsproces niet verloopt zoals het hoort. Een belangrijke rol bij dit methyleringsproces wordt vervuld door o.a. de vitamines B6, B12 en foliumzuur. Een verhoogde homocysteïnespiegel werkt negatief op de vorming van een gezonde botmatrix.

De vitamines B6, B12 en foliumzuur moeten dus in ruime mate in de voeding aanwezig zijn omdat ze de homocysteïnespiegel kunnen verlagen. Het foliumzuur wordt vooral geleverd door bladgroenten, ei en noten. Vitamine B6 zit in kip, ei, vis, banaan, walnoten, hazelnoten,  zaden en avocado. Vitamine B12 zit alleen in dierlijke producten zoals vlees, vis en eieren. Algen en zeewieren bevatten een op vitamine B12 lijkende stof, maar deze stof heeft geen vitaminewerking.
De rol van paddenstoelen bij ontstekingenCordyceps sinensis is een kostbare paddenstoel die in China en andere Aziatische landen al meer dan 2000 jaar als tonicum wordt gebruikt om de gezondheid en vitaliteit te verhogen en uiteenlopende (leeftijd gerelateerde) ziektebeelden te behandelen. Cordyceps wordt binnen de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) onder meer ingezet bij lage rugpijn.

Cordyceps wordt in de TCM geclassificeerd als een tonicum dat het Yin voedt (Yin staat voor structuur) en het Yang versterkt (Yang staat voor functie). De Yin tonifiërende kwaliteit van Cordyceps sinensis uit zich onder meer in een antioxidantactiviteit en een krachtige immunomodulerende werking.

Cordyceps stimuleert en versterkt het afweersysteem wanneer dit verzwakt is of extra ondersteuning behoeft en remt en reguleert het afweersysteem wanneer dit overactief is (chronische ontstekingsziekten) of uit balans is geraakt (stress, allergieën, auto-immuunziekten). Cordyseps is inzetbaar bij veel ziektebeelden en ook bij osteoartritis.
Cordyseps en chronische ontstekingsziektenMMP’s (matrix metalloproteïnasen) zijn sleutelenzymen bij de afbraak van de extracellulaire matrix. Activering van MMP’s speelt een centrale rol bij chronische ontstekingsziekten die o.a. wordt gekenmerkt door een progressieve gewrichtsdestructie. MMP-1 en MMP-3 worden geproduceerd door bindweefselcellen (fibroblasten) in het synovium (slijmvlies dat de gewrichtsholten, scheden rondom de pezen en slijmbeurs bekleedt).

Ontstekingsbevorderende cytokines, met name IL-1β (interleukine-1beta) en TNF- α (tumornecrosisfactor-alfa), zorgen voor beschadiging van de gewrichten. Dit komt door het verhogen van de lokale productie en activiteit van MMP’s en chemokines. Onderzoekers hebben aangetoond dat cordycepine (een belangrijk bestanddeel van Cordyceps), de door IL-1β gestimuleerde productie van MMP-1, MMP3 en chemokines krachtig en dosisafhankelijk remt.

Chemokinen zijn een familie van structureel verwante cytokinen. Een cytokine is een molecuul die een rol speelt in de immuunafweer en het activeren van bepaalde receptoren. De meeste cytokinen heten interleukines omdat gedacht werd dat ze alleen tussen witte bloedcellen werkten. Kort samengevat heeft de Cordyseps paddenstoel een positief regulerende werking op de ontstekingsbevorderende effecten van deze hele hierboven genoemde familie (chemokinen/cytokinen).
Chinese geneeskunde; brede(re) kijk op osteoartritisIn de Chinese geneeskunde kent men 6 externe ziekmakende factoren die het lichaam binnendringen en een rol kunnen spelen bij osteoartritis. De factoren zijn: wind (Feng), koude (Han), damp (Shi), hitte (Shu), droogte (Zao) en vuur (Huo). Bijvoorbeeld bij een ziekmakende 'koude' is het koude-aspect dominant. Men spreekt dan over 'koude-bi'. Koude-bi wordt gekenmerkt door algemene teken van koude en gewrichts- en spierpijn met stijfheid en verminderde mobiliteit als gevolg.

Een ander voorbeeld is 'damp-bi' die wordt gekenmerkt door zeurende spier- en gewrichtspijn met zwelling van het gewricht. Ziekmakende 'damp' kan samen gaan met wind en koude en veroorzaakt bi-syndromen (waaronder osteoartritis).  In ons klimaat hebben we vaak te maken met bi-syndromen (pijnlijk obstructie-syndroom) meestal veroorzaakt door een aanval van wind-koude-damp.
Pijn volgens de Traditionele Chinese GeneeskundePijn ontstaat door een blokkade van qi en/of bloed in meridianen(o.a. lever, nieren). Pijn kan behandeld worden door regulatie en bevordering van de qi- en bloedstroom. De Chinese geneeskunde onderscheidt verschillende pijntypen. Door de verschillende vormen is men attent op de onderliggende oorzaken.

Uitstralende pijn komt vaak door de stagnatie van qi, terwijl brandende pijn veroorzaakt wordt door vuur of yang/hitte. Doffe pijn wijst op de verstoring van de qi en bloedstroom. Stijfheid en zeurende pijn is het gevolg van kou/damp in de kanalen. De Chinese geneeskunde besteedt dus veel aandacht aan de soort pijn. De acupunctuurbehandeling en/of kruidensuppleties die aanbevolen worden hangen af van de meridiaan verstoringen en type pijn.

Een zeer gedegen kennis is nodig voor het in balans brengen van meridianen en het samenstellen van de daarbij behorende kruidenformules. Het gaat dus niet om het zo maar wat samenvoegen van wat kruiden. Ieder kruid heeft een specifieke werking.

De paddenstoel Cordyceps sinensis wordt in Aziatische landen ingezet voor het 'voeden' van diverse meridiaan systemen, waaronder de lever- en niermeridiaan, die vaak betrokken worden in de behandeling bij osteoartritis.
Vergelijkende onderzoeken verzameld over accupunctuurDe afgelopen vier jaar heeft een internationaal team, vergelijkende onderzoeken verzameld, waarin de acupunctuur vergeleken werd met placebo-acupunctuur. Dit gebeurde onder leiding van onderzoekers van het Memorial Sloan-Kettering Cancer Center in New York. In totaal selecteerden ze 29 onderzoeken waarbij 7.922 patiënten met chronische pijnklachten waren betrokken uit Amerika, Duitsland, Spanje en Zweden. Vervolgens voerden ze hierop een meta-analyse uit, de grootste die ooit is gedaan op het gebied van acupunctuur.

Het onderzoek is gepubliceerd in Archives of Internal Medicine. De conclusie van dit onderzoek is: acupunctuur blijkt effectief bij chronische pijnklachten (zoals bij osteoartritis).
Subtiel werkende middelen; celzouten, homeopathie en gemmo-extracten Vaak gaat het bij ernstige verstoringen zoals bij osteoartritis om een behandelingsconcept met diverse ‘gelaagdheden’. Dus om een goed op elkaar afgestemd breed inzetbare suppletiepalet.
In dit vierdelige artikel zijn diverse mogelijkheden aangegeven. Er zijn zoals zo vaak, velen wegen naar Rome.

Ook nog belangrijk om te noemen zijn de volgende ‘voedende’ stoffen zoals
- celzouten (denk bijvoorbeeld aan calcium fluoratum, kalium chloratum, natrium phosforicum, etc.). Zie een overzicht van celzouten in de voeding in een pdf onderaan dit artikel.
 - homeopathie (denk bijvoorbeeld aan Ruta en Rhus toxicodendron, etc. )
- gemmo-extracten (denk bijvoorbeeld aan Ribes Nigrum, Pinus montana, Fraxinus excelsior, Betula pubescens, etc.).
Een dieet op maatVoedingsadviezen op maat is een belangrijk onderdeel van de behandeling bij osteoartritis. Hierover valt zoveel te schrijven dat de NDN artikelen die een relatie hebben met osteoartritis hieronder onder elkaar zijn gezet, zodat u deze makkelijk kunt vinden op onze site. In het kort volgen hieronder nog  een paar opmerkelijke voedingsaccenten met betrekking tot osteoartritis.
Broccoli (sulforafaan)Volgens Britse onderzoekers van de Universiteit van East Anglia (Arthritis & Rheumatism, 2013; doi: 10.1002/art38133) is een dagelijkse portie van 100 gram broccoli al voldoende om artrose te voorkomen. Het kan er zelfs voor zorgen dat mensen die al artrose hebben, minder snel achteruitgaan.

Broccoli bevat namelijk sulforafaan, een stof die de afbraak van gewrichtskraakbeen vertraagt door bepaalde enzymen te remmen en ontstekingen te onderdrukken. Maar ook met andere kruisbloemige groenten krijgt u sulfurofaan binnen. Dat zijn onder andere: spruitjes, witte kool, rode kool, spitskool, savooiekool, boerenkool, Chinese kool, paksoi, koolrabi, knolraap, radijs, waterkers, tuinkers en rucola.

Men begint nu aan de universiteit van East Anglia aan een kleinschalig onderzoek bij artrosepatiënten die al op de wachtlijst staan voor een knieprothese, om te kijken of broccoli ook zo goed werkt bij menselijke gewrichten. De patiënten krijgen ‘super-broccoli’ (een speciale kruising tussen gewone broccoli en wilde broccoli uit Sicilië), die speciaal gekweekt is op een hoog gehalte aan sulfurofaan.
Vitamine K2: missing link bij een goede mineralisatieWeston Price was een beroemd onderzoeker op het gebied van voeding en tandbederf. In zijn boek ´ Voedsel en fysieke degeneratie´ uit de eerste helft van de vorige eeuw, schreef hij over activator x. Hij noemde het een nieuw soort vitamine die vooral in grote concentraties aanwezig is in botervet. Daarnaast zit het in melk, eieren en sommige organen van dieren. Na 60 jaar is het mysterie opgelost. Activator X bleek vitamine K2 te zijn.

Weston Price had het helemaal juist gezien toen hij mensen botervet voorschreef. Men zou ook kunnen zeggen dat Weston Price de rol van vitamine K2 in het calciummetabolisme 60 jaar eerder ontdekte dat zijn wetenschappelijke collega´s. Price gebruikte vitamine K2 in combinatie met levertraan. Levertraan bevat een grote hoeveelheid vitamine A en D. Juist de combinatie (synergie) van vitamine A, D en K zorgt voor een goede mineralisatie. Vitamine K2 zit voornamelijk in natto, roomboter, eieren, tarwegras en alfalfa.
Vitamine B 12 Vitamine B12 heeft ook een synergetische interactie met vitamine D bij de preventie van heupfracturen. Denk aan een vitamine B 12 suppletie bij problemen aan het bewegingsapparaat in combinatie met de volgende symptomen;
- megaloblastaire anemie en voorstadia (chronische vermoeidheid; licht gevoel in het hoofd; hoofdpijn; kortademigheid (vooral bij inspanning); spierzwakte bij inspanning; bleke huid en lippen; oorsuizen; koude handen en voeten; gele verkleuring huid en oogwit
- spierzwakte armen en benen, spiertrillingen, rusteloze benen; verlammingsverschijnselen
- gewrichtspijnen, rugklachten, osteoporose

Onder deskundige leiding zijn de diverse beschreven behandelingsmogelijkheden gelijktijdig inzetbaar en in sommige situaties zelfs noodzakelijk. Dit geldt overigens ook voor dieren (honden, paarden).
Marijke de Waal MalefijtDit artikel bestaat uit 4 delen: Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Gerelateerde artikelen: Voeding voor de gewrichten
Voeding voor de bindweefsels
Onverklaarbare spierpijn en darmklachten
IgG voedselreacties 
Zuurgraad regulerend dieet
Zeegroenten helpen bij mineralenevenwicht
Glutenvrij dieet 
De individuele vetzuurstofwisseling
Voedingseffecten op het zuur-base evenwicht