> Naar alle nieuwsberichten

Voedingswijzigingen bij de 5 weer-typen

17 december 2010 | Marijke de Waal Malefijt | De Chinese geneeskunde ziet emoties, klimaat en manieren van leven als bron van ziekteveroorzakende stress. Plotselinge veranderingen in het weer kunnen het lichaam kwetsbaar maken voor bijvoorbeeld griep. Hoe u met voedingsaanpassingen dit kunt opvangen leest u in dit artikel.

De Chinese geneeskunde ziet emoties, klimaat en manieren van leven als bron van ziekteveroorzakende stress. Plotselinge veranderingen in het weer kunnen het lichaam kwetsbaar maken voor wind, warmte, vochtigheid, droogte en kou. Dit geldt ook voor aanhoudende blootstelling aan de elementen. Bijvoorbeeld uren werken in een ruimte met airco of warme vochtige keukens kunnen een verstoring van de Qi circulatie geven.

Dit geldt ook voor intense, voortdurende of onderdrukte emoties zoals woede, gepeins, verdriet of angst. Te hard werken, teveel zintuiglijke prikkels, langdurig zitten, teveel verkeerde voedingsmiddelen en teveel seks geven uitputtingverschijnselen en veranderingen aan het interne klimaat van het lichaam.

Bijvoorbeeld te hard werken kan hitte/warmte verschijnselen (ontstekingen) geven. Teveel zuivel en suiker vochtigheid (oedeem). Teveel zintuiglijke prikkels en veel snelle veranderingen wind (bijvoorbeeld in de vorm van pijn). Te weinig water drinken en te gekruid eten droogte (droge stoelgang, obstipatie). Herhaalde blootstelling aan koude weersomstandigheden en te koude voedingsmiddelen (te veel rauwkost, ijs, koude frisdranken) kunnen kou-verschijnselen geven (allergie, reumatische aandoeningen).
Wind De uitdrukking ‘er waait een kwade wind’ geeft de venijnigheid en onvoorspelbaarheid aan van de wind. Harde rukwinden, stormen, heen en weer zwiepende bomen die breken als luciferhoutjes zijn beelden, die we steeds meer zien op het journaal. De aarde roert zich en bij het zien van deze beelden van weersinstabiliteit en verstoord evenwicht bekruipt ons de angst. Net zoals de wind zijn weg vindt door de kieren en spleten van deuren en ramen doet hij dit ook in het lichaam.
Interne wind In het lichaam kan ‘interne wind’ zich manifesteren als schokkerige bewegingen, cordinatiestoornissen, duizeligheid of symptomen die zich van het ene deel van het lichaam naar het andere deel verplaatsen en zonder duidelijk patroon (jeuk, pijn, gevoelige plekken, spiertrekkingen, rillen, stuipen) plotseling opduiken en weer verdwijnen.
Externe wind Aandoeningen van ‘externe wind’ zijn de gewone verkoudheden en griep die klachten kunnen geven zoals: hoofdpijn, verspringende pijnen in spieren en gewrichten, koorts. Lente- en herfststormen, te koud eten (ijs, koude dranken, te veel rauwkost), teveel zintuiglijke en emotionele prikkels geeft de wind kans om het lichaam binnen te ‘stormen’.
Warmte Uitdrukkingen als ‘de warmte stijgt naar mijn hoofd’, ‘rood van schaamte’ of ‘paars aanlopen van woede’ geven blijk van inwendige warmte. Warmte die naar de oppervlakte beweegt uit zich in rood gezicht, nek en ogen, transpiratie, rode huiduitslag, zweren, steenpuisten en acn. Wordt de warmte extreem, dan uit zich dit door roodheid, zwellingen, dorst, droogte, opgewondenheid, afkeer voor warm voedsel en warme dranken, afkeer voor warm weer, constipatie, ontstekingen, koorts etc.
Bepaalde medicatie, suiker, koffie, alcohol, gekruid eten, dierlijke eiwitten, amfetamines, sommige vitamine B (niacine), schildklierextract en adrenaline produceren warmte. Als iemand al teveel aan warmte heeft kunnen deze stoffen de warmtetoestand verergeren.
Vocht De uitdrukking ‘ik voel me zo zompig als een Michelinmannetje’ geeft aan dat het vocht het lichaam is binnengetreden. Een abnormale opeenhoping van vloeistoffen of overtollige uitscheiding, geeft een gevoel van zwaarte en volheid; lokaal of in het hele lichaam. Vocht uit zich in het lichaam door een vettige huid, onderhuids oedeem, zwellingen rond de gewrichten, vocht in de buik, aanwezigheid van slijm, zwaar dof gevoel in hoofd en ledematen.

Zuivelproducten, zetmeelrijke en glutenrijke voedingsmiddelen (brood), steroden, anticonceptiepil en waterrijke vruchten en groenten wekken vocht op. Vocht komt zelden alleen voor. Meestal komt ze voor in combinatie met kou, warmte of wind. Bij kou zien we, circulatiestoornissen, afkeer van kou, stijfheid in spieren en gewrichten en vermoeidheid. Bij warmte zien we rode pijnlijke zwellingen dikke etterige afscheiding, pus, blaren zoals herpes of gordelroos en ontstekingen zoals blaasontsteking, geelzucht en bronchitis. Suiker, alcohol, vet of gefrituurd eten veroorzaken vochtige warmte. Vocht en wind Vocht in combinatie met wind veroorzaakt zwellingen die opkomen, verdwijnen en zich verplaatsen zoals galbulten, gezwollen lymfklieren, ophoping van lucht in de maag of het maagdarmkanaal, slijm met belletjes en jeukende, lopende zweren en wonden. Toename van vocht met wind geeft stuipen, beroertes, neurologische aandoeningen door zwellingen in de hersenen.
Droogte De uitdrukking ‘zo droog als gort’ geeft aan dat de droogte in het spel is en er iets verschrompelt en verdort. Droogte beschadigt vloeistoffen en uit zich in symptomen van uitdroging; broze haren en nagels, gebarsten en gerimpelde huid en slijmvliezen, gerriteerde ogen, droge stoelgang, gebrek aan transpiratie en weinig urine. Hitte, overdadige transpiratie, aanhoudende diarree, overmatige urinelozing en bloedverlies, kunnen allemaal leiden tot droogte.

Warm weer, gekruid voedsel, opwekkende middelen, veel koffie gebruik, plaspillen, antihistaminica en andere samentrekkende medicatie die afscheidingen remmen kunnen droogte geven. Samen met inwendige wind (bij veel wind zie je ook planten verdrogen) geeft het duizeligheid, gezicht- en gehoorstoornissen. Tekort aan bloed (bloedarmoede) geeft ook droogte verschijnselen.
Kou De uitdrukkingen ‘ze hebben me in de kou laten staan’ en ‘zoiets gaat je niet in je koude kleren zitten’ geven aan dat er veel warmte verloren is gegaan en de kou het lichaam is binnen geslopen.
Aanhoudende stress, ziekte, gebrek aan juiste voeding of herhaaldelijke blootstelling aan koude gerechten (ijs, rauwkost, koude dranken) en weersomstandigheden of stoffen en medicatie (o.a. aspirine, maagzuurremmers en antibiotica) kunnen allemaal leiden tot warmte-uitputting. De maag is afhankelijk van de kracht van het verterende vuur (spijsverteringsvuur) om voedsel af te breken en te verteren.
De orgaanklok; bioritme van de diverse orgaansystemen Het lichaam kan dus reageren ophet weer. De manier waarop het lichaam aangeeft dat het last heeft van de combinatie weer en uw voedselinname is verschillend. De reacties kunnen ook nog verschillen op de dag. De orgaanklok in het pdf-bestand hieronder geeft een overzicht van de ritmische circulatie van de Qi bij dag en bij nacht. U kunt door aantekeningen te maken in een (voedsel)dagboek nog beter uw klachten differentiren en deze dan indien gewenst doorgeven aan uw behandelaar (acupuncturist, natuurditist of therapeuten die werken volgens de 5 elementen).