Uw voedingsconditie en uw gezondheid

Is wat u eet hetzelfde als dat wat uw lichaam ervan opneemt?Om een indruk te krijgen van uw voedingsconditie-officieel voedingsstatus genoemd-kunt u de hieronder besproken methoden gebruiken.U kunt gezond eten, maar als uw verbruik hoger is dan wat u eet, of als uw lichaam niet goed genoeg de bouwstoffen uit het eten kan halen, ontstaat er uiteindelijk toch een tekort. 
Uw voedingsconditie is belangrijk voor het behoud en herstel van uw gezondheid. Onderzoeksmogelijkheden Wanneer uw voedingstoestand onder de maat is, herstelt u niet of moeizaam van een onbalans, ziekte, operatie, etc. Welke mogelijkheden zijn er om de voedingsstatus te bepalen?

1. De voedingsanamnese
2. De klinische blik.
3. Bepalingen van nutriënten (voedingstoffen)
4. De knijpkrachtmeting van de hand
5. Controle op nutriënten verlies
6. Laboratorium diagnostiek gerelateerd aan voeding
7. Aanwijzingen voor ondervoeding. 1. De voedingsanamnese Met de voedingsanamnese wordt uw voedingspatroon in kaart gebracht. Als onderdeel daarvan wordt u gevraagd welke voedingsmiddelen u gewend bent te eten. Om een goede indruk te krijgen van uw voedingsgewoonten wordt vaak gebruik gemaakt van een voedseldagboek dat minimaal 1 week nauwkeurig is bijgehouden.

Een diëtist in het ziekenhuis let vooral op vocht-, calorie- en eiwitinname. Er valt echter meer informatie te bestuderen. Zoals de kwaliteit van uw voeding en de bereidingswijze. Ook kan nog meer de biochemie bezien worden door ontlastingonderzoek, urine- en bloedanalyses te laten doen.

Niet alleen wat u eet, maar vooral wat u opneemt en verbruikt is belangrijk.
Het is namelijk niet alleen belangrijk wat u opeet, maar ook wat u opneemt en hoeveel u verbruikt. Ook kijk ik daarom naar voedingsbelasting of zogenaamde anti-nutritie; voedingsmiddelen die voedingsstoffen roven en orgaansystemen belasten zoals koffie, alcohol, suikers, geraffineerde producten, kunstmatige additieven (E-nummers), etc. Ik bestudeer ook of u medicatie of suppletie gebruikt die de lever en andere systemen in hun werking kunnen storen.

De energie-inname wordt vergeleken met de energiebehoefte. Heeft u een bijvoorbeeld een stressvol leven, sport u veel, werk u keihard, bent u zwanger, bent u ouder dan 55 plus dan heeft u aangepaste voedingsadviezen nodig. 2. De klinische blik De ‘klinische blik’ kan waardevolle informatie opleveren over uw voedingstoestand. Dit is wel subjectief en vereist kennis en ervaring. Een ervaren diëtist zal over het algemeen een meer getrainde blik hebben en meer waarnemen op het gebied van klinische tekens zoals: conditie van haar, huid, nagels, tong, ogen, etc. Bepaalde nutriënten( vitaminen, mineralen, vetzuren, aminozuren) tekorten zijn makkelijk waarneembaar. Andere worden ‘zichtbaar’ door de klachten.  In mijn praktijk maak ik van diverse waarnemingsmogelijkheden gebruik.  U kunt enkele daarvan hier lezen.3. Bepalingen van nutriënten (voedingstoffen) Vitaminen, mineralen, vetzuren, aminozuren en nog veel meer bepalingen zijn mogelijk om nog beter zich te krijgen op uw voedingstoestand.
Via gespecialiseerde laboratoria kunnen de volgende zaken bepaald worden:
  • Vitaminen.
    Dit moet bijvoorkeur in volbloed (in de rode bloedcel) gedaan worden. Via de huisarts kan alleen vitamine B 12, B6, foliumzuur, vitamine D, vitamine A aangevraagd worden in het serum. De diëtist kan het beste uw bloeduitslag beoordelen samen met de voedingsanamnese en overige gegevens of u ruim genoeg in uw vitaminenvoorraad zit.
    De term ‘uw bloed is goed’ is niet voldoende. Vraag een kopie van uw uitslagen op. Het serum is minder nauwkeurig dan een volbloedanalyse dus een uitslag die binnen de referentiewaarde valt kan toch onvoldoende blijken.

    Een zeer bekend voorbeeld hiervan is de Vitamine B 12. Deze kan binnen de referentie vallen en toch kan het nodig zijn deze aan te vullen met zuigtabletten of injectie.
  • Mineralen.
    Dit moet eveneens bijvoorkeur in volbloed. Ook hier gelden dezelfde opmerkingen als genoemd bij de vitaminen.
  • Vetzurenprofiel.
    Of u voldoende omega3-, 6 of 9 vetzuren heeft kan bepaald worden in een specialistisch laboratorium.
  • Aminozuren.
    Aminozuren in urine kunnen meer inzicht geven in stofwisselingsproblemen.
4. De knijpkrachtmeting van de hand De maximale knijpkracht van uw hand is gerelateerd aan de totale hoeveelheid spiermassa in het lichaam. Het is een goed controle-instrument voor het bepalen van (de kans op ) ondervoeding na opname in het ziekenhuis. Het kan ook worden gebruikt om lange termijn veranderingen van uw voedingsconditie te volgen. Ook het snel krijgen van sportblessuren (scheuringen van pezen, spieren, etc) kan een gevolg zijn van bijvoorbeeld een aminozuren tekort, magnesium-, alfaliponzuur-, omega 3 tekort, etc. 5. Controle op nutriënten verlies Met de klachtenregistratie-anamnese kunnen ziektegerelateerde tekorten aan diverse nutriënten bij u worden opgespoord. Te denken valt aan de volgende zaken:
  1. Te weinig eten door emoties, pijn vermoeidheid, slikproblemen, anorexie (gebrek aan eetlust) en anorexia.
  2. Te veel eten door eetbuien, eetstoornissen, stofwisselingsziekten, hormoonverstoringen.
  3. Toegenomen verlies van voedingsstoffen door braken, diarree, bloedverlies, opgeven van sputum, overmatige transpiratie, koorts.
  4. Gebrekkige spijsvertering (onvoldoende maagzuur, gebrek aan pancreas enzymen, onvoldoende galstroom).
  5. Slechte absorptie (opname van voedingsstoffen in de darmen)door dysbiose (bacteriële overgroei, schimmels, parasieten), medicatie, onjuiste supplementen, ontstekingen als gevolg van coeliakie, maag- en darmzweren, te snelle darmpassage, obstipatie.
  6. Een verhoogde behoefte aan nutriënten vanwege een operatie (narcose, wondheling, medicatie), oxidatieve stress, stofwisselingsproblemen, bestralingen, dialyse, etc.
6. Laboratorium diagnostiek gerelateerd aan voeding In het ziekenhuis worden verschillende bloedparameters gebruikt om een indruk te krijgen van uw voedingstoestand zoals: albumine, CRP, Hb, creatine, lymfocyten, ureum, etc. Helaas wordt niet vaak uw nutriëntenstatus bepaald.
Volbloedanalyse, ontlastingonderzoek op dysbiose en haaranalyse geven een beter beeld van uw voedingsconditie. Ook de conditie van bijvoorbeeld uw lever en schildklier kan inzicht geven in tekorten in uw voeding.

Beroemd is een selenium tekort dat een onderfunctie geeft van de schildklier en een verhoogde homocysteine-waarde die iets zegt over de methyleringscapaciteit van uw lever. (Dit kan o.a. komen door een tekort aan vitamine B 12 of foliumzuur of vitamine B 6 .) Er kan ook nog meer gedaan worden met de onderzoeken die wel gedaan zijn. Bijvoorbeeld bij een verhoogde CRP wordt zelden gedacht aan omega 3- en antioxidanten suppletie. Dat is jammer, en direct een gemiste kans om uw herstel te bespoedigen. 7. Aanwijzingen voor ondervoeding De Espen Guidelines van de European Society for Clinical Nutrition and Metabolisme noemt 4 criteria die alleen of in combinatie een aanwijzing kunnen zijn voor ondervoeding:
Ongewenst gewichtsverlies van > 10-15% binnen 6 maanden of 5% of meer in de laatste maand.
Een BMI lager dan 18.5. De body mass index (BMI) wordt bepaald door het gewicht (kg) te delen door de lengte (m)in het kwadraat. De BMI is een algemene indicator voor de eiwit-energiestatus.(normaal is een BMI tussen 20 en 25). Het is geen goede bepaling voor uw voedingsconditie, want de verhouding tussen vetmassa en vetvrije (spier)massa is onbekend hiermee. De BIA (bioelektrische impedantie analyse) kan dit wel. De BIA is een methode waarmee de vetmassa (maat voor de energiereserves) en vetvrije massa (maat voor water- en eiwitgehalte) en de hoeveelheid intra- en extracellulair water kunnen worden berekend. Voedingsstatus en uw gezondheid De voedingsstatus beïnvloedt de kans op ziekte en de wijze waarop een ziekteproces verloopt. Omgekeerd beïnvloedt ziekte en uw leefstijl de voedingsstatus. Het beoordelen en bijsturen van deze voedingsstatus hoort thuis in ieder behandeltraject en verzekeringspakket.  Neem uw gezondheid in eigen hand De meeste verzekeringen zijn nog niet zo ver dat zij beseffen dat voeding niet alleen een rol speelt in overgewicht maar in alle hierboven beschreven condities. Wacht u niet tot het besef bij diverse instanties (te laat) doordringt, maar neem uw gezondheid in eigen hand!